Kısaca
Eski haritalarda bir çizgi bazen gerçeğin yerine geçer. Bir kopyacı aynı hatayı tekrarlayınca “doğru” gibi görünür; hata, mürekkeple çoğalır ve tarih boyunca dolaşır.
Bugün harita açınca doğruluğa güvenirsiniz; çünkü uydu var, GPS var. Ama geçmişte bir harita çoğu zaman bir başka haritanın çocuğuydu ve hatalar da miras kalırdı.\n\nHaritacı, bir bölgeyi bizzat görmemişse kaynaklara dayanırdı. Kaynak yanlışsa ya da yanlış okunmuşsa, çizim de yanlış olur; sonra başka biri o haritayı kopyalar ve hata zinciri büyür.\n\nŞaşırtıcı detay: Hata, tekrarlandıkça “otorite” kazanır. Aynı yanlış işaret birkaç farklı haritada görünürse insanlar onu gerçek sanabilir; çünkü çoğunluk yanıltıcı bir güven hissi yaratır.\n\nBu hikâye, bilginin çoğalmasının her zaman doğruluk getirmediğini gösterir. Bazen bilgi, en hızlı çoğalan biçimde değil; en çok sorgulanan biçimde doğruya yaklaşır.
