Kısaca
Bir dağın rüzgâra bakan yamacı ıslanırken, öteki taraf kuruyabilir. Hava yükselip yağış bırakır, sonra alçalıp ısınır ve nemini kaybeder: yağmur gölgesi böyle doğar.
Aynı dağın iki tarafında bambaşka manzaralar görmek şaşırtıcıdır: bir yanda orman, diğer yanda bozkır. Bu farkın suçlusu çoğu zaman taş değil, havadır.\n\nNemli hava dağa çarpınca yükselir ve soğur; soğuyan hava su buharını yoğunlaştırır ve yağış bırakır. Dağın öte yanında hava alçalırken ısınır, bağıl nem düşer ve yağış olasılığı azalır.\n\nŞaşırtıcı detay: Bu mekanizma, yerleşimi ve tarımı da belirler. Bir vadinin neden verimli, öbürünün neden susuz olduğunu anlamak için bazen sadece rüzgâr yönüne bakmak yeterlidir.\n\nBu bilgi önemli çünkü iklimin “mikro” düzeyde bile ne kadar keskin olabileceğini gösterir. Bir dağ, sadece coğrafi engel değil; suyun ve yaşamın haritasını çizen büyük bir dağıtıcıdır.
