Kısaca
Hafıza, kamera kaydı değil; yeniden yazılan bir hikâyedir. Bir ayrıntı eksikse beyin onu mantıklı görünen parçalarla tamamlayabilir ve sonra o tamamlamayı gerçek sanabilirsiniz.
Bir anıyı anlatırken “eminim böyleydi” dediğiniz oldu mu? Hafıza, sandığımız kadar sabit değildir; her hatırlayış, anıyı yeniden kuran küçük bir montaj gibidir.\n\nBeyin, parçaları birleştirerek anlamlı bir bütün üretir. Eksik bilgi olduğunda, bağlamdan çıkarım yapar; kimi zaman bu çıkarım, gerçeğe çok benzediği için içimize “tam” gibi oturur.\n\nŞaşırtıcı detay: Bu yüzden iki kişi aynı olayı yaşayıp farklı hatırlayabilir. İkisi de yalan söylemez; sadece beyinleri boşlukları farklı şekilde doldurur.\n\nBu farkındalık, tartışmalarda işe yarar: “Ben böyle hatırlıyorum” cümlesini bir hüküm değil, bir olasılık olarak görmek daha sağlıklıdır. Hafıza güçlüdür ama kusursuz bir arşiv değildir.
