Kısaca
Bir olay olduktan sonra “zaten belliydi” demek kolaydır. Çünkü beyin sonucu öğrendikten sonra geçmiş sinyalleri yeniden düzenler ve belirsizliği unutturur. Sonuç, geçmişi boyar.
Bir maç bittiğinde “o pası atacağı belliydi” dersiniz. Oysa maç sürerken aynı an, çok daha belirsizdir.
Beyin, anlamı sever ve dağınık ipuçlarını tek bir hikâyeye bağlar. Sonucu bildiğinizde, hikâye daha düzgün görünür.
İlginç detay: Bu etki, pişmanlığı da büyütebilir. Çünkü geçmiş seçenekler “daha açıkmış” gibi görünür ve kendinizi daha sert yargılarsınız.
Çözüm, geçmişi bugünün gözüyle cezalandırmamak: O anki bilgi ve koşullar neydi, onu hatırlamak. Bu, hem öğrenmeyi hem öz-şefkati artırır.